Bài 15: Trung Quốc - Môn LS - ĐL - Khối 8

1. Quá trình xâm lược Trung Quốc của các nước đế quốc

a. Nguyên nhân Trung Quốc bị các nước đế quốc xâm lược:

- Từ cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX, nền sản xuất của các nước phương Tây phát triển, đặt ra nhu cầu ngày càng lớn về: nguyên liệu, nhân công, thị trường tiêu thụ,… Do đó, các nước phương Tây tăng cường xâm chiếm thuộc địa và thị trường thế giới

- Trung Quốc có tiềm năng về nguyên liệu thô; dân số đông, thị trường tiêu thụ rộng lớn…

- Từ cuối thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến Mãn Thanh ở Trung Quốc lâm vào khủng hoảng, suy yếu,…

=> Trung Quốc nhanh chóng trở thành đối tượng xâm lược của các nước đế quốc.

b. Quá trình xâm lược Trung Quốc của các nước phương Tây

- Trong những năm 1840 - 1842, Anh gây chiến với Trung Quốc (thường gọi là Chiến tranh thuốc phiện). Bị thất bại, triều đình nhà Thanh buộc phải kí với Anh bản Hiệp ước Nam Kinh.

- Tiếp sau Anh, các nước đế quốc khác đẩy mạnh xâu xé Trung Quốc.

+ Anh chiếm vùng châu thổ sông Trường Giang

+ Đức chiếm Sơn Đông

+ Pháp chiếm vùng Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây,…

+ Nga, Nhật Bản chiếm vùng Đông Bắc Trung Quốc.

- Năm 1901, sau khi kí Hiệp ước Tân Sửu với các nước đế quốc, Trung Quốc trở thành một nước phong kiến, nửa thuộc địa.

2. Cách mạng Tân Hợi (1911)

a. Nguyên nhân

- Nguyên nhân sâu xa: mâu thuẫn giữa nhân dân Trung Quốc với đế quốc xâm lược và lực lượng phong kiến đầu hàng ngày càng sâu sắc.

- Nguyên nhân trực tiếp: chính quyền Mãn Thanh ra sắc lệnh “Quốc hữu hóa đường sắt” (tháng 5/1911), thực chất là trao quyền kinh doanh đường sắt cho các nước đế quốc, bán rẻ quyền lợi dân tộc.

=> Năm 1911, Trung Quốc Đồng minh hội đã lãnh đạo nhân dân Trung Quốc tiến hành Cách mạng Tân Hợi.

b. Diễn biến chính:

- Ngày 10/10/1911, cách mạng bùng nổ và thắng lợi ở Vũ Xương. Sau đó nhanh chóng lan rộng ra các tỉnh miền Nam và miền Trung Trung Quốc.

- Tháng 12/1911, Tôn Trung Sơn được bầu làm Đại Tổng thống lâm thời của Trung Hoa Dân quốc.

- Ngày 12/2/1912, Hoàng đế Phổ Nghi thoái vị. Nền quân chủ chuyên chế sụp đổ

- Tháng 2/1912, Tôn Trung Sơn từ chức. Quyền Tổng thống thuộc về Viên Thế Khải. Cách mạng kết thúc.

c. Ý nghĩa:

- Lật đổ chính quyền Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hơn 2000 năm ở Trung Quốc.

- Mở đường cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Trung Quốc.

- Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở một số nước châu Á (trong đó có Việt Nam).

d. Hạn chế

- Không thủ tiêu triệt để thế lực phong kiến.

- Không chống lại các nước đế quốc xâm lược.

- Không giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân.

Không có dữ liệu!

Câu 1:  Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tân Hợi là?

• Lật đổ chính quyền Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hơn 2000 năm ở Trung Quốc.
• Mở đường cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Trung Quốc.
• Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở một số nước châu Á (trong đó có Việt Nam).

• Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 2: Nội dung của tư tưởng Tam dân vẫn còn giá trị đối với xã hội hiện nay?

• Chủ nghĩa dân tộc (Dân tộc độc lập)
• Chủ nghĩa dân quyền (Dân quyền tự do)

• Cả hai đáp án trên đều đúng

• Đáp án khác

Câu 3: Kết quả của cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911) chưa đáp ứng được các nội dung của chủ nghĩa Tam dân do?

• Trung Quốc vẫn lệ thuộc các nước phương Tây
• Vấn đề ruộng đất cho nông dân cũng không được giải quyết

• Cả hai đáp án trên đều đúng

• Chiến tranh chưa giành được thắng lợi

Câu 4: Kết quả quan trọng nhất của Cách mạng Tân Hợi  là?

• Lật đổ triều đại Mãn Thanh
• Chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Trung Quốc
• Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển

• Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 5: Đáp án nào dưới đây là hạn chế của cách mạng Tân Hợi?

• Không nêu vấn đề đánh đuổi đế quốc
• Không tích cực chống phong kiến đến cùng

• Cả hai đáp án trên đều đúng

• Đáp án khác

Câu 6: Cách mạng Tân Hợi có ảnh hưởng lớn đến?

• Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á

• Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi
• Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Âu
• Đáp án khác

Câu 7: Cách mạng Tân Hợi là?

• Cuộc cách mạng tư bản chủ nghĩa

• Cuộc cách mạng dân chủ tư sản

• Cuộc cách mạng vô sản
• Đáp án khác