Bài 2. Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên - Môn KHTN - Khối 6

Nội dung chính

1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

     Khoa học tự nhiên bao gồm một số lĩnh vực chính như: 

Vật lí học nghiên cứu về vật chất, quy luật vận động, lực, năng lượng và sự biến đổi năng lượng. 

Hoá học nghiên cứu về chất và sự biến đổi của chúng.

Sinh học hay sinh vật học nghiên cứu về các vật sống, mối quan hệ giữa chúng với nhau và với môi trường. 

Khoa học Trái Đất nghiên cứu về Trái Đất và bầu khí quyển của nó. 

- Thiên văn học nghiên cứu về quy luật vận động và biến đổi của các vật thể trên bầu trời.

Ví dụ: 

- Vật lý học: bay bằng khinh khí cầu, phẫu thuật mắt bằng tia laser…      

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

- Hóa học: Dùng axit HF vẽ lên thủy tinh; chữa cháy xăng dầu bằng cát…

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

- Sinh học: mô hình trồng nấm tiên tiến, lai tạo giống cây trồng cho năng suất cao…

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

- Khoa học Trái Đất; dự báo thời tiết…

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

- Thiên văn học: dùng kính thiên văn quan sát các ngôi sao…

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

2. Vật sống và vật không sống

- Vật sống có biểu hiện sống như trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng, phát triển, vận động, cảm ứng, sinh sản.

+ Trao đổi chất và sự chuyển hóa năng lượng: Sinh vật lấy thức ăn, chất dinh dưỡng, nước từ môi trường để tích lũy và chuyển hóa năng lượng nuôi sống cơ thể đồng thời thải chất thải ra môi trường.

+ Sinh trưởng, phát triển: Sinh vật lớn lên, tăng trưởng về kích thước và hình thành các bộ phận mới.

+ Vận động: Sinh vật di chuyển (động vật), trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường,… để sinh trưởng và phát triển.

+ Cảm ứng: Sinh vật phản ứng lại tác động của môi trường.

+ Sinh sản: Sinh vật sinh sản để duy trì nòi giống.

- Vật không sống là vật không có biểu hiện sống.

Ví dụ: 

   Con ong là vật sống vì con ong có thể trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, có khả năng sinh trưởng, phát triển, vận động, cảm ứng và sinh sản.

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

  Than củi là vật không sống vì than củi không thể trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, không có khả năng sinh trưởng, không phát triển, không vận động, không cảm ứng và không sinh sản.

Lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 2: Các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên

Sơ đồ tư duy

Câu hỏi ôn tập

Câu 1 : Vật lí học là ngành khoa học nghiên cứu:

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Câu 2 : Sinh học là ngành khoa học nghiên cứu:

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Câu 3 : Hóa học là ngành khoa học nghiên cứu:

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Câu 4 : Ngành thiên văn học nghiên cứu về

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Quy luật vận động và biến đổi của các vật thể trên bầu trời.

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Câu 5 : Virus corona là đối tượng chính của ngành khoa học tự nhiên nào:

A.Sinh học

B.Vật lý học

C.Khoa học Trái Đất

D.Thiên văn học

Câu 6 : Lịch thời gian là sản phẩm ứng dụng của ngành khoa học tự nhiên nào:

A.Sinh học 

B.Vật lý học

C.Hóa học

D.Thiên văn học

Câu 7 : Tại sao robot không phải là vật sống

A.Không thể trao đổi chất

B.Không thể sinh sản

C.Không thể sinh trưởng và phát triển

D.Cả ba đáp án trên

Câu 8 : Sử dụng pin năng lượng Mặt Trời là ứng dụng liên quan đến lĩnh vực nào của khoa học tự nhiên:

A.Sinh học

B.Vật lý học

C.Hóa học

D.Thiên văn học

Câu 9 : Ngành khoa học Trái Đất nghiên cứu về 

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Câu 10 : Tại sao nói vật lí học, hóa học là ngành khoa học vật chất

A.Đối tượng chủ yếu là vật chất

B.Đối tượng chủ yếu là vật sống

C. Đối tượng chủ yếu là con người 

D.Đối tượng chủ yếu là sinh vật

Câu 11 :  Vật không sống là những vật

A.Mang những đặc điểm tương tự vật sống nhưng không di chuyển được

B.Không mang những đặc điểm của sự sống

C.Không sinh sản nhưng vẫn có khả năng lớn lên

D.Không bao giờ chết

Câu 12 : Đây là vườn cây sau khi bị cháy, nhận định nào sau đây đúng

A.Những cây này là những vật sống

B.Những cây này là những vật không sống

C.Những cây này vừa là vật sống vừa là vật không sống

D.Cả ba đáp án trên đều đúng

Câu 13 : Những  đặc điểm của vật sống:
A.Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
B.Sinh trưởng và phát triển
C.Sinh sản
D.Cả ba đáp án A,B,C
Câu 14 : Tại sao ngành sinh học lại là ngành khoa học sự sống:
A.Đối tượng nghiên cứu đa dạng
B.Đối tượng nghiên cứu là sinh vật sống
C.Đối tượng nghiên cứu là vật không sống
D.Đối tượng nghiên cứu là những hiện tượng tự nhiên
Câu 15 : Phát hiện ra năng lượng nguyên tử là thành tựu của lĩnh vực khoa học tự nhiên nào?

A.Thiên văn học
B.Vật lý học
C.Sinh học
D.Khoa học trái đất
Câu 16 : Lĩnh vực nào sau đây không phải đối tượng nghiên cứu của khoa học tự nhiên :

A.Các sự vật, hiện tượng, quy luật tự nhiên.

B.Sinh học
C.Địa chât
D.Lịch sử
Lời giải và đáp án

Câu 1 : Vật lí học là ngành khoa học nghiên cứu:

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Đáp án : B

Phương pháp giải :
Xem lí thuyết phần các lĩnh vực của khoa học tự nhiên

Lời giải chi tiết :
 Vật lí học là ngành khoa học nghiên cứu vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

Câu 2 : Sinh học là ngành khoa học nghiên cứu:

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Đáp án : A

Phương pháp giải :
Xem lí thuyết phần các lĩnh vực của khoa học tự nhiên

Lời giải chi tiết :
Sinh học là ngành khoa học nghiên cứu các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

Câu 3 : Hóa học là ngành khoa học nghiên cứu:

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Đáp án : D

Phương pháp giải :
Xem lí thuyết phần các lĩnh vực của khoa học tự nhiên

Lời giải chi tiết :
Hóa học là ngành khoa học nghiên cứu các chất và sự biến đổi các chất

Câu 4 : Ngành thiên văn học nghiên cứu về

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Quy luật vận động và biến đổi của các vật thể trên bầu trời.

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Đáp án : C

Phương pháp giải :
Xem các lĩnh vưc của  khoa học tự nhiên

Lời giải chi tiết :
Ngành thiên văn học nghiên cứu về quy luật vận động và biến đổi của các vật thể trên bầu trời.

Câu 5 : Virus corona là đối tượng chính của ngành khoa học tự nhiên nào:

A.Sinh học

B.Vật lý học

C.Khoa học Trái Đất

D.Thiên văn học

Đáp án : A

Phương pháp giải :
Xem lí thuyết phần các lĩnh vực của khoa học tự nhiên

Lời giải chi tiết :
Virus corona là đối tượng chính của ngành Sinh học

Câu 6 : Lịch thời gian là sản phẩm ứng dụng của ngành khoa học tự nhiên nào:

A.Sinh học 

B.Vật lý học

C.Hóa học

D.Thiên văn học

Đáp án : D

Phương pháp giải :
Xem lí thuyết phần các lĩnh vực của khoa học tự nhiên

Lời giải chi tiết :
Lịch thời gian là sản phẩm ứng dụng của ngành khoa học Thiên văn học (sự vận động của trái đất, mặt trời và mặt trăng)

Câu 7 : Tại sao robot không phải là vật sống

A.Không thể trao đổi chất

B.Không thể sinh sản

C.Không thể sinh trưởng và phát triển

D.Cả ba đáp án trên

Đáp án : D

Phương pháp giải :
Xem lại lý thuyết vật sống và vật không sống

Lời giải chi tiết :
Robot không phải là vật sống vì không thể trao đổi chất, sinh sản, sinh trưởng và phát triển

Câu 8 : Sử dụng pin năng lượng Mặt Trời là ứng dụng liên quan đến lĩnh vực nào của khoa học tự nhiên:

A.Sinh học

B.Vật lý học

C.Hóa học

D.Thiên văn học

Đáp án : B

Phương pháp giải :
Xem lí thuyết phần các lĩnh vực của khoa học tự nhiên

 

Lời giải chi tiết :
 Sử dụng pin năng lượng Mặt Trời là ứng dụng liên quan đến lĩnh vực vật lý học

Câu 9 : Ngành khoa học Trái Đất nghiên cứu về 

A.Các sinh vật và sự sống trên Trái Đất

B.Vật chất,năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

C.Những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

D.Các chất và sự biến đổi các chất

Đáp án : C

Lời giải chi tiết :
Ngành khoa học Trái Đất nghiên cứu về những vấn đề về cấu trúc, đặc điểm và sự thay đổi của Trái Đất

Câu 10 : Tại sao nói vật lí học, hóa học là ngành khoa học vật chất

A.Đối tượng chủ yếu là vật chất

B.Đối tượng chủ yếu là vật sống

C.Đối tượng chủ yếu là con người 

D.Đối tượng chủ yếu là sinh vật

Đáp án : A

Lời giải chi tiết :
Vật lí học, hóa học là ngành khoa học vật chất vì đối tượng chủ yếu là vật chất, năng lượng và sự chuyển động của chúng

Câu 11 :  Vật không sống là những vật

A.Mang những đặc điểm tương tự vật sống nhưng không di chuyển được

B.Không mang những đặc điểm của sự sống

C.Không sinh sản nhưng vẫn có khả năng lớn lên

D.Không bao giờ chết

Đáp án : B

Lời giải chi tiết :
Vật không sống là những vật không có những biểu hiện của sự sống như trao đổi chất, vận động, lớn lên, sinh sản, cảm ứng và chết

Câu 12 : Đây là vườn cây sau khi bị cháy, nhận định nào sau đây đúng

A.Những cây này là những vật sống

B.Những cây này là những vật không sống

C.Những cây này vừa là vật sống vừa là vật không sống

D.Cả ba đáp án trên đều đúng

Đáp án : B

Lời giải chi tiết :
Vườn cây sau khi bị cháy, những cây này từ những vật sống trở thành những vật không sống vì không còn khả năng trao đổi chất, lớn lên, cảm ứng và sinh sản

Câu 13 : Những  đặc điểm của vật sống:
A.Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
B.Sinh trưởng và phát triển
C.Sinh sản
D.Cả ba đáp án A,B,C
Đáp án : D

Lời giải chi tiết :
Vật sống mang những đặc điểm của sự sống như trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, Sinh trưởng và phát triển, Sinh sản
Câu 14 : Tại sao ngành sinh học lại là ngành khoa học sự sống:
A.Đối tượng nghiên cứu đa dạng
B.Đối tượng nghiên cứu là sinh vật sống
C.Đối tượng nghiên cứu là vật không sống
D.Đối tượng nghiên cứu là những hiện tượng tự nhiên
Đáp án : B

Lời giải chi tiết :
Sinh học lại là ngành khoa học sự sống là do đối tượng nghiên cứu chủ yếu của nó xoay quanh các sinh vật sống.
Câu 15 : Phát hiện ra năng lượng nguyên tử là thành tựu của lĩnh vực khoa học tự nhiên nào?

A.Thiên văn học
B.Vật lý học
C.Sinh học
D.Khoa học trái đất
Đáp án : B

Lời giải chi tiết :
Phát hiện ra năng lượng nguyên tử là thành tựu của vật lí học
Câu 16 : Lĩnh vực nào sau đây không phải đối tượng nghiên cứu của khoa học tự nhiên :

A.Các sự vật, hiện tượng, quy luật tự nhiên.

B.Sinh học
C.Địa chât
D.Lịch sử
Đáp án : D

Lời giải chi tiết :
Đáp án A,B, C là đối tượng nghiên cứu của khoa học tự nhiên

Đáp  án D là đối tượng nghiên cứu của khoa học xã hội.